Muzeum Zamkowe w Pszczynie

Międzynarodowy Festiwal Muzyczny „Wieczory u Telemanna” – podsumowanie

Telemann i jego świat – nieustannie żywy.

Podsumowanie 46. Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego „Wieczory u Telemanna”

„Niech 46. Międzynarodowy Festiwal Muzyczny Wieczory u Telemanna stanie się dla Państwa nie tylko wyjątkowym czasem obcowania z pięknem muzyki w niepowtarzalnej scenerii pszczyńskiego Zamku, lecz także świadectwem ciągłości tradycji, która od ponad czterech dekad łączy historię z teraźniejszością”

– tymi słowami Dyrektor Muzeum Zamkowego w Pszczynie, Maciej Kluss, otworzył tegoroczną edycję jednego z najstarszych festiwali muzyki dawnej w Polsce.

W październikowe soboty, 4, 11, 18 i 25 października 2025 roku – Sala Lustrzana Muzeum Zamkowego w Pszczynie ponownie stała się przestrzenią niepowtarzalnych spotkań z muzyką dawną. W tych historycznych wnętrzach odbyła się 46. edycja Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego „Wieczory u Telemanna”, jednego z najstarszych i zarazem najbardziej znaczących polskich festiwali poświęconych wykonawstwu historycznemu. Wypełniona brzmieniami muzyki Georga Philippa Telemanna, jego współczesnych oraz następców, Sala Lustrzana stała się miejscem wyjątkowego dialogu tradycji z nowoczesnością. Tegoroczny Festiwal po raz kolejny potwierdził swoją rangę, łącząc najwyższy poziom artystyczny, historyczny kontekst miejsca i bogactwo repertuarowe.

Program 46. edycji był świadectwem fascynującej podróży przez europejskie dziedzictwo muzyczne XVIII i XIX wieku. Publiczność usłyszała dzieła mistrzów baroku – Telemanna, Händla, Leclaira, Locatellego i Agrella – ale także utwory Józefa Elsnera oraz Józefa Władysława Krogulskiego, które w romantycznym brzmieniu fortepianu marki Erard z 1839 roku ukazały piękno polskiego dziedzictwa muzycznego. Szczególnym akcentem Festiwalu było prawykonanie kompozycji Pawła Malinowskiego „Nebenkonzert”, które wprowadziło nową, współczesną perspektywę dialogu z muzyką dawną.

Od lat nieodłącznym filarem Festiwalu jest działalność jego dyrektorki artystycznej, Martyny Pastuszki, która w swojej wypowiedzi podkreśliła:
„Ciesząc się zasobami Muzeum Zamkowego, wykorzystamy fortepian Erarda z roku 1839 w repertuarze romantycznym oraz dotkniemy współczesności za sprawą najnowszej kompozycji Pawła Malinowskiego…”.
Jej wizja kształtowała repertuar, dobór wykonawców i artystyczny charakter wydarzenia, nadając mu niepowtarzalny język interpretacyjny.

Wybitni artyści – mistrzostwo interpretacji i osobowości sceniczne

Podczas tegorocznych „Wieczorów…” wystąpili artyści, którzy wyznaczają najwyższe standardy wykonawstwa historycznego w Europie. Hana Blažíková – sopranistka o jedwabistym, czystym brzmieniu, ceniona na najważniejszych scenach świata – wraz z zespołem Collegium Marianum prowadzonym przez Janę Semerádovą zainaugurowała Festiwal programem splatającym intymność arii Händla z energetyką kameralnych triosonat Telemanna. Ich wykonania cechowała rzadko spotykana równowaga retoryki muzycznej, techniki i emocjonalnej prawdziwości.
Drugiego wieczoru publiczność usłyszała Tomasza Rittera, jednego z najważniejszych polskich pianistów młodego pokolenia, zwycięzcę I Konkursu Chopinowskiego na Instrumentach Historycznych oraz laureata konkursu Musica Antiqua w Brugii.
Grając na historycznym fortepianie Erard z 1839 roku, przygotowanym przez uznanego budowniczego instrumentów historycznych Paula McNulty’ego, Ritter wydobył z repertuaru Elsnera i Krogulskiego całą paletę romantycznych barw i subtelnych odcieni. Towarzyszyła mu kameralna obsada {oh!} Orkiestry pod kierownictwem Martyny Pastuszki.
Trzeci wieczór przyniósł muzyczną podróżaż po północnej Europie dzięki islandzkiemu zespołowi Barokkbandið Brák, prowadzonego przez skrzypaczkę Elfę Rún Kristinsdóttir. Ich interpretacje Leclaira, Locatellego i Agrella imponowały wirtuozerią, energetyką i charakterystyczną dla zespołu surową, islandzką ekspresją zestawioną z najwyższą precyzją wykonawczą.
Finał należał do wyjątkowego głosu: Dennisa Orellany, sopranisty o niezwykle rzadkiej barwie i imponującej technice, którego interpretacje arii Leonarda Vinciego i Händla poruszyły publiczność intensywnością emocji i olśniewającą swobodą wokalną. W koncercie uczestniczyła również wybitna flecistka Anna Karpowicz, a towarzyszyła im {oh!} Orkiestra pod batutą Martyny Pastuszki – formacja, której brzmienie stanowi dziś wizytówkę wykonawstwa historycznego w Polsce.

Festiwal „Wieczory u Telemanna”, realizowany nieprzerwanie od 1979 roku, jest fenomenem kultury europejskiej. Łączy doświadczenie muzealne z praktyką muzyczną, przenosząc odbiorców w świat dawnych epok, których dziedzictwem żyjemy do dziś.
W tegorocznej edycji szczególnie wyraźnie wybrzmiała myśl o ciągłości – o tym, że muzyka nie jest jedynie artefaktem minionych wieków, lecz żywą, pulsującą tkanką, którą każdy artysta interpretuje na nowo.

Wszystkie koncerty poprowadził Piotr Matwiejczuk, ceniony dziennikarz i krytyk muzyczny, którego erudycja, wyczucie stylu oraz umiejętność snucia opowieści o muzyce stworzyły spójną narrację towarzyszącą całej edycji. Jego słowo wprowadzające przy każdym wieczorze budowało kontekst historyczny i estetyczny wykonywanych dzieł, otwierając publiczność na głębsze doświadczenie muzyki Telemanna, jego współczesnych oraz następców. Dzięki tej narracji Festiwal zyskał dodatkowy wymiar intelektualny, refleksyjny i jednocześnie pełen pasji.

Całości dopełniła wyjątkowa oprawa wizualna przygotowana przez Wzorro Design, subtelna, a zarazem wyrazista, doskonale korespondująca z atmosferą zabytkowych wnętrz Zamku. Jej klarowna estetyka, inspirowana historycznym charakterem miejsca, nadała Festiwalowi unikalny, elegancki rys i podkreśliła jego tożsamość jako wydarzenia łączącego tradycję z nowoczesną wrażliwością.

Tegoroczna edycja Festiwalu mogła zostać zrealizowana na najwyższym poziomie dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury, w ramach programu „Muzyka”, prowadzonego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca. To wsparcie stanowi fundament, który od lat umożliwia rozwój i realizację Festiwalu zgodnie z jego artystycznymi ambicjami i europejską rangą.

Strategicznym partnerem tegorocznej edycji był Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, którego stała współpraca wzbogaca program Festiwalu i umożliwia realizację wyjątkowych projektów repertuarowych. Mecenasem Festiwalu był PKO Bank Polski, dzięki którego zaangażowaniu wydarzenie mogło zachować swój prestiżowy charakter i oprawę na miarę międzynarodowego standardu.

Istotną rolę odegrali również patroni medialni – Polskie Radio Dwójka, TVP3 Katowice, TVP Info, Radio Katowice, POLMIC.PL oraz „Głos Pszczyński” – których obecność i wsparcie komunikacyjne pozwoliły dotrzeć z przesłaniem i wyjątkową atmosferą Festiwalu do szerokiego grona melomanów.

Wydarzenie dofinansowano ze środków Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszy Promocji Kultury w ramach programu „Muzyka” realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

collegium marianum
Hana Blažíková / Jana Semerádová